ТекIуэныгъэр къэзыхьахэр. Хьэжы Исмэхьил

Хьэжы Исмэхьил Мимболэт и къуэр 1921 гъэм Малкэ къуажэ (Хьэжыхьэблэ) къыщалъхуащ. Уэркъ лIакъуэм къыхэкIащ. 30 гъэхэм щыIа лъэпкъ гъэкIуэд политикэм ихьахэм ящыщщ Исмэхьил къызыхэкIа лъэпкъыр. Я псэр ажалым къытрахын щхьэкIэ унагъуэр ШэрджэсымкIэ Iэпхъуауэ щытащ. Исмэхьил и анэшыр Балэхэт - Дударыкъуэ (Псыжь) къуажэ. Черкесск дэт педучилищэмрэ Чкаловскэ дзэ авиацэ училищэмрэ къиухауэ щытащ. Хэку зауэшхуэм жыджэру хэтащ. Кхъухьлъатезехуэт. Ордену щы къратат: - Вагъуэ плъыжь - Хэку зауэшхуэ орденым и етIуанэ нэгъыщэр - Бэракъ плъыжь орденыр. 1944 гъэм Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащыну чылъымпIэхэр ягъэхьэзырауэ щытат, ауэ Iуэхур абы фIэкIатэкъым. Зауэр екIуэкIыху езым и закъуэ тIу, гупым яхэту кхъухьлъатищ къриудыхауэ щытащ. Орел, Ельня, Смоленск, Витебск, Орша, Могилев, Борисов, Минск, Двинск, Рига, Мемель къалэхэр къэзыутIыпщыжахэм яхэтащ. Прибалтикэм, Белоруссием, Украинэм, Ленинградскэ областым, Кавказ Ищхъэрэм я уафэгум итущ зэрызэуауэ щытар. ДэлъэтыкIыгъуэу 54 ищIауэ щытащ зэрызэуа зэманым и кIуэцIым къриубыдэу. ТIэу кхъухьлъатэ зэрысыр къыраудыхат. ЕтIуанэм щыгъуэ нэмыцэхэм гъэру къащтащ. Хьэжым бийм и щIыбагъэкIэ щызэрихьа лIыгъэр уи фIэщ мыхъуу щытщ, апхуэдизкIэ телъыджэщи. Концлагерым яша иужь япэ щIыкIэ хъумакIуэхэм Iэщэр къатрихащ, итIанэ здэщыIэ быдапIэм и нэхъыщхьэр щэхуу гъэру къищтащ, абы иужькIэ ар иукIынкIэ игъэшынурэ концлагерым нэмыцу дэту хъуам Iэщэхэр яригъэгъэтIылъри совет зауэлIу 100 щIигъу хуит ищIыжащ. Абы иужькIэ бийм и щIыбагъ щыIэу хуит хъужа сэлэтхэм ягъусэу лагерь зыбжанэ къиутIыпщыжащ. Зэман дэкIри СМЕРШ контрразвдекэм и лIыкIуэ къакIэлъысахэм быдапIу хъуари, гъэрхэри, Iэщэ къаIэрыхьахэри я IэмыщIэм иралъхьэжащ. Зауэ нэужьым Литвам къулыкъуфIхэр иIыгъыу лэжьащ. Абы иужькIэ Къэрэшей-Шэрджэсым кIуэжри я гуманитар къэхутакIуэ институтымрэ, тхылъ тедзапIэмрэ я тхьэмадэу лэжьащ. ЩакIуэгъуэм и тхум, 1981 гъэм илъэс хыщIым иту дунейм ехыжащ.